Zimą niektóre zwierzęta zapadają w długi sen, ponieważ trudno znaleźć pożywienie, a chłód zabiera dużo energii. Obejrzyj film edukacyjny i sprawdź, kto zasypia, a kto nadal biega po śniegu.

[Miejsce na film edukacyjny: „Zwierzęta, które zasypiają na zimę”]

Na czym polega sen zimowy?

Sen zimowy to nie zwykła drzemka. To sposób na przetrwanie czasu, gdy na dworze jest zimno, a owadów, jagód i innych pokarmów jest niewiele. Zwierzęta oszczędzają wtedy energię – ich organizm pracuje wolniej, a one długo odpoczywają w bezpiecznych kryjówkach.

Niedźwiedź brunatny przygotowuje się do zimy, gromadząc zapas tłuszczu. Potem zasypia w gawrze, czyli zimowej kryjówce. Niektóre zwierzęta mogą jednak od czasu do czasu się obudzić, napić wody albo zmienić miejsce.

Sen zimowy pomaga dotrwać do wiosny. Nie oznacza jednak, że wszystkie zwierzęta śpią przez całą zimę.

Kto zasypia na zimę?

Do zimowych śpiochów można zaliczyć między innymi:

  • Jeż – ukrywa się w stercie liści i może obudzić się podczas cieplejszych dni.
  • Niedźwiedź brunatny – spędza zimę w gawrze, korzystając z zapasów zgromadzonych przed zimą.
  • Nietoperz – szuka spokojnego miejsca, na przykład jaskini lub piwnicy, i zasypia wraz z nadejściem mrozów.
  • Borsuk – odpoczywa w swojej norze, ale nie musi spać bez przerwy przez całą zimę.
  • Suseł – może hibernować od października do marca, zwykle samotnie, w oddzielnej norze.

Małą ciekawostką jest biedronka. Jesienią biedronki często gromadzą się w większych grupach. Chowają się w ściółce leśnej, pod korą drzew, a czasem także w budynkach. W ten sposób łatwiej przeczekać chłodne miesiące.

Kto pozostaje aktywny zimą?

Nie każde zwierzę zasypia. Część z nich radzi sobie z zimą przez zmianę sierści, szukanie pożywienia albo korzystanie z zapasów:

  • Wiewiórka – zbiera orzechy i inne zapasy, ale zimą nadal wychodzi z kryjówki.
  • Zając – pozostaje aktywny, a na śniegu można zobaczyć jego ślady.
  • Lis – nie zapada w sen zimowy i ma zimą grubszą sierść.
  • Dzik – szuka pożywienia pod śniegiem i ma dłuższą, gęstszą sierść.
  • Sarna, jeleń, daniel i żubr – także pozostają aktywne, a ich zimowa sierść jest dłuższa i często bardziej szara.

Niektóre ptaki wybierają jeszcze inną strategię. Bociany, wilgi, dudki i kukułki odlatują jesienią do cieplejszych krajów. Z kolei wróble, dzięcioły, sikory i bażanty mogą spędzać zimę w Polsce.

Jak bawić się w odkrywanie przyrody?

Po obejrzeniu filmu można zamienić naukę w krótką zabawę. Wystarczą kartka, kredki i spacer po okolicy. Dzieci mogą:

  • Narysować przytulną gawrę albo inną zimową kryjówkę.
  • Naśladować niedźwiedzia, który jesienią przygotowuje się do odpoczynku.
  • Podczas zimowego spaceru szukać śladów zająca, lisa lub ptaków.
  • Podzielić obrazki zwierząt na dwie grupy – „śpią zimą” i „są aktywne zimą”.

Najważniejsza wiadomość dla dziecka brzmi: zwierzęta mają różne sposoby na przetrwanie zimy. Jedne oszczędzają energię podczas snu, inne zmieniają sierść, szukają pokarmu albo odlatują do cieplejszych miejsc.