Przysłowie „W marcu jak w garncu” pozwala zamienić zmienną marcową pogodę w angażującą zabawę. Garnek, łyżka i symbole słońca, deszczu, śniegu oraz wiatru stają się punktem wyjścia do ćwiczeń słuchowych, ruchowych, językowych i plastycznych.

Dlaczego marzec inspiruje przedszkolne zajęcia?

Marzec łączy zimowe i wiosenne zjawiska. Jednego dnia dzieci mogą obserwować słońce, deszcz, wiatr, a nawet śnieg. Przysłowie „W marcu jak w garncu” pomaga wyjaśnić tę zmienność za pomocą bliskiej dzieciom metafory. Pogoda zostaje przedstawiona jako składniki wrzucane do garnka i mieszane przez marcowego kucharza.

Takie ujęcie wspiera naukę przez zabawę. Dzieci rozpoznają zjawiska pogodowe, uczą się nowych słów, naśladują dźwięki i ruchem pokazują zmiany aury. Nie trzeba przy tym wprowadzać skomplikowanych informacji meteorologicznych. Najważniejsze są obserwacja, rozmowa i aktywne działanie.

Scenariusz zajęć „W marcu jak w garncu”

Zajęcia można przeprowadzić w grupie dzieci od 3 do 6 lat, dostosowując długość wypowiedzi, liczbę symboli i trudność poleceń do możliwości grupy. Mapa zajęć może wyglądać tak:

Rodzaj aktywności Zabawa Cel edukacyjny
Obserwacja Pogoda za oknem Rozpoznawanie i nazywanie zjawisk pogodowych
Słuchowa Marcowe samogłoski i odgłosy pogody Ćwiczenie słuchu, artykulacji i koncentracji
Inscenizacja „Marcowe kaprysy” Rozumienie przysłowia przez działanie
Ruchowa „Marcowy garnek” Rozwijanie koordynacji i reagowania na sygnał

Do przeprowadzenia zajęć przygotuj:

  • duży garnek i drewnianą łyżkę lub bezpieczny kijek
  • obrazki albo kartoniki przedstawiające słońce, deszcz, śnieg, chmurę i wiatr
  • obręcze hula-hop lub inne wyznaczone miejsca na podłodze
  • emblematy pogodowe dla dzieci oraz opcjonalnie czapkę i papierowy fartuch kucharza

1. Obserwacja pogody za oknem

Zaproś dzieci do okna i poproś, aby opisały to, co widzą. Pytania powinny być krótkie i konkretne: „Czy świeci słońce?”, „Czy widać chmury?”, „Jak poruszają się gałęzie?”, „Czy pada deszcz?”. Następnie dzieci wybierają symbol odpowiadający aktualnej pogodzie.

2. Zabawa słuchowa i artykulacyjna

Wypowiadaj kolejno samogłoski: a, o, e, i, u, y. Dzieci powtarzają je najpierw cicho, a potem razem w szeregu: aoeiuy. Możesz pokazać ułożenie ust i poprosić dzieci, aby obserwowały je w lusterku lub wzajemnie sprawdzały, jak zmienia się kształt warg.

Potem przyporządkuj dźwięki do pogody. Szum wiatru dzieci mogą naśladować głosem, deszcz – delikatnym stukaniem palców, a grzmot – pojedynczym klaśnięciem. Ćwiczenie nie wymaga idealnego odwzorowania. Liczy się uważne słuchanie i reagowanie na zmianę polecenia.

3. Inscenizacja „Marcowe kaprysy”

Wybierz jedno dziecko do roli marca. Zakłada ono papierowy fartuch lub czapkę kucharza i staje przy garnku. Wokół naczynia rozłóż symbole pogody. Podczas czytania krótkiego wiersza dziecko wybiera właściwy obrazek, wrzuca go do garnka i miesza łyżką.

Wiersz może zawierać następujące elementy: śnieg i przymrozki, deszcz, promienie słońca, ciepły wiatr oraz deszcz ze śniegiem. Jeśli dziecko ma trudność z wyborem, pokaż odpowiedni symbol i nazwij zjawisko. Po inscenizacji zapytaj, co marzec „ugotował” i dlaczego pogoda w tym miesiącu przypomina składniki mieszane w garnku.

4. Zabawa ruchowa „Marcowy garnek”

Rozłóż na podłodze obręcze, które będą garnkami lub domkami. Dzieci losują emblematy pogody i poruszają się po sali przy muzyce. Na przerwę w muzyce wskakują do najbliższej obręczy i wykonują ruch związany z pogodą przedstawioną na swoim emblemacie. Mogą naśladować padający deszcz, kołyszące się drzewa albo promienie słońca.

W prostszej wersji wprowadź tylko dwa sygnały:

  1. Na hasło „Słonko świeci” dzieci swobodnie chodzą po sali.
  2. Na hasło „Pada śnieg” dzieci chowają się w obręczach i przykucają.

Kreatywne prace plastyczne

„Wiosenne zmiany pogody” – kolaż

Materiały potrzebne do wykonania pracy to:

  • kolorowe kartki jako tło
  • gazety i papier kolorowy
  • bibuła, klej i kredki
  • bezpieczne nożyczki oraz opcjonalnie farby

Dzieci tworzą kompozycję pokazującą kilka marcowych zjawisk. Mogą podzielić kartkę na części albo połączyć słońce, chmurę, deszcz i śnieg w jednej pracy. Młodsze dzieci otrzymują gotowe kształty do przyklejenia, a starsze mogą samodzielnie wycinać elementy.

„Tajemniczy garniec” – praca przestrzenna

Przygotuj papierowe sylwety garnka, papier kolorowy, kredki, klej, nożyczki i małe obrazki pogody. Dzieci ozdabiają garnek, a następnie umieszczają nad nim lub wewnątrz niego symbole słońca, deszczu, wiatru i śniegu.

Wykonanie może przebiegać w kilku etapach:

  1. Dzieci kolorują lub wyklejają sylwetę garnka.
  2. Wycinają albo wybierają symbole marcowej pogody.
  3. Przyklejają symbole tak, aby wyglądały, jakby wydobywały się z garnka.
  4. Opowiadają, jakie składniki znalazły się w ich marcowej mieszance.

„Kwiaty i deszcz” – malowanie z bibułą

Do tej pracy przygotuj kartki, farby, flamastry, kolorową bibułę, klej i papierowe środki kwiatów. Dzieci malują tło przedstawiające deszczową albo słoneczną pogodę. Z bibuły formują płatki i przyklejają je do narysowanych łodyg. Mogą dodać krople deszczu, chmury lub promienie słońca.

Praca dobrze pokazuje, że mimo chłodnych i mokrych dni przyroda zaczyna budzić się do życia. Nie narzucaj jednego wzoru. Jedno dziecko stworzy ogród w deszczu, inne połączy kwiaty ze śniegiem albo dużą tęczą.

Jakie umiejętności rozwijają te zajęcia?

Zabawy związane z marcową pogodą łączą edukację przyrodniczą, językową, ruchową i artystyczną. Dzieci rozwijają:

  • motorykę małą podczas wycinania, klejenia, rysowania i formowania bibuły
  • słownictwo związane z pogodą oraz umiejętność budowania prostych wypowiedzi
  • rozumienie metafory, ponieważ uczą się, że „garnek” oznacza mieszankę różnych zjawisk pogodowych
  • koordynację wzrokowo-ruchową i orientację w przestrzeni podczas zabaw z obręczami
  • współdziałanie, czekanie na swoją kolej i dzielenie się materiałami

Starsze przedszkolaki mogą także przygotować krótką prognozę, losując trzy symbole i układając zdanie, na przykład: „Najpierw zaświeci słońce, potem będzie wiał wiatr, a na końcu spadnie deszcz”. Dobrym uzupełnieniem jest „Marcowa orkiestra”, w której grupy naśladują pogodę za pomocą instrumentów. Bębenek może oznaczać wiatr, kastaniety deszcz, a trójkąt słońce.


Najważniejsze jest to, aby dzieci mogły obserwować, poruszać się, słuchać i tworzyć. W zajęciach o haśle „W marcu jak w garncu” proces zabawy ma większą wartość niż idealnie wykonana praca. Pozwól dzieciom pracować w różnym tempie i samodzielnie interpretować marcową pogodę.