Budka lęgowa dla sikorek powinna być wykonana z nieheblowanego drewna o grubości co najmniej 2 cm, mieć otwór o średnicy 28–33 mm, nie posiadać żerdzi i umożliwiać otwarcie do czyszczenia. Precyzyjne wymiary chronią pisklęta przed wychłodzeniem i drapieżnikami.
Czego potrzebujesz do budowy?
Najlepsze będą deski z litego drewna liściastego lub iglastego. Ich wewnętrznej strony nie hebluj. Chropowata powierzchnia ułatwia pisklętom wspinanie się do otworu. Deski powinny mieć minimum 2 cm grubości, dzięki czemu budka lepiej izoluje wnętrze i wolniej niszczeje.
Do wykonania skrzynki przygotuj:
- Deski z litego drewna – nieheblowane od strony wewnętrznej, o grubości co najmniej 2 cm.
- Piłę do drewna – ręczną lub elektryczną, zależnie od dostępnego wyposażenia.
- Wiertarkę i otwornicę – do wykonania otworu o średnicy 28 lub 33 mm.
- Wkrętarkę i wkręty do drewna – wkręty ułatwią późniejsze otwarcie ścianki.
- Pilnik i papier ścierny – do usunięcia zadziorów przy otworze i na krawędziach.
Nie używaj płyt wiórowych ani materiałów, które łatwo nasiąkają wodą i rozwarstwiają się. Wnętrza nie maluj, nie lakieruj i nie pokrywaj impregnatem. Ewentualny środek zabezpieczający, na przykład naturalny pokost lniany, można zastosować wyłącznie na zewnętrznych powierzchniach, z dala od otworu i wnętrza budki.
Wymiary budki dla sikorek
Dla sikorek stosuje się budki typu A1 oraz A. Różnią się przede wszystkim średnicą otworu wlotowego.
| Typ budki | Średnica otworu | Wymiary dna | Wysokość przedniej ścianki |
|---|---|---|---|
| A1 | 28 mm | 11 × 11 cm | około 28 cm |
| A | 33 mm | około 13 × 13 cm | 25–35 cm |
Otwór wykonaj wysoko, możliwie blisko daszku, ale z zachowaniem odpowiedniego fragmentu deski nad nim. Nie powiększaj go ponad podany wymiar. Zbyt duży wlot może ułatwić dostęp większym ptakom i drapieżnikom.
Jak zbudować budkę krok po kroku?
- Przytnij deski na dno, przednią i tylną ściankę oraz dwie ścianki boczne. Tylna ścianka powinna być nieco wyższa, aby dach mógł opadać do przodu.
- Wywierć otwór wlotowy w przedniej ściance. Wybierz średnicę 28 mm dla budki A1 albo 33 mm dla budki A. Wygładź krawędź otworu, ale nie wygładzaj całej wewnętrznej powierzchni.
- Połącz ścianki z dnem za pomocą wkrętów. Łączenia powinny być szczelne, bez wystających gwoździ i wkrętów we wnętrzu.
- Zamocuj przednią ściankę tak, aby można było ją później odchylić lub wyjąć. Sprawdzą się dwa wkręty pełniące funkcję osi oraz boczna blokada, którą da się zwolnić przy czyszczeniu.
- Przykręć skośny daszek z niewielkim okapem. Powinien wystawać nad przednią ściankę, chroniąc wlot przed deszczem i słońcem.
- Przymocuj listwę z tyłu budki, jeśli będzie służyła do zawieszenia jej na drzewie. Budka powinna wisieć stabilnie i lekko pochylać się do przodu.
Pod otworem wlotowym nie montuj żerdzi, patyczka ani podpórki. Sikorka bez problemu chwyci się krawędzi otworu, natomiast dodatkowy element ułatwi kunie, kotu lub innemu drapieżnikowi sięgnięcie do gniazda. Jeśli otwór może zostać rozkuwany przez dzięcioła, jego krawędź da się wzmocnić twardą drewnianą nakładką. Nie zmniejszaj jednak światła otworu.
Żerdź pod otworem nie pomaga ptakom, za to tworzy wygodny punkt oparcia dla drapieżnika.
Gdzie zawiesić budkę?
Budkę dla sikorek zawieś na wysokości około 2–4 m nad ziemią, stabilnie i poza bezpośrednim zasięgiem ludzi oraz zwierząt. Wlot najlepiej skierować na wschód lub południowy wschód. Ważniejsze od ścisłego trzymania się kierunku jest osłonięcie budki przed silnym wiatrem, deszczem i całodziennym słońcem.
Przy wyborze miejsca sprawdź następujące warunki:
- miejsce jest lekko zacienione i nie przegrzewa się w południe,
- budka jest zamocowana stabilnie, bez kołysania na wietrze,
- pod otworem nie ma żerdzi ani innych podpórek,
- otwór nie jest skierowany w stronę dominującego wiatru,
- odległość od kolejnej budki tego samego typu wynosi co najmniej 30 m.
Nie wkładaj do środka patyków, trawy ani ściółki. Ptaki przynoszą materiał na gniazdo samodzielnie. Po sezonie lęgowym trzeba umożliwić wyczyszczenie budki, dlatego przed zawieszeniem sprawdź działanie mechanizmu otwierania.
Jak czyścić budkę?
Budkę czyść późną jesienią lub zimą, najlepiej od listopada do lutego, gdy nie jest już zajęta. Otwórz przednią ściankę albo zdejmij element przewidziany do demontażu i usuń całe stare gniazdo. W jego resztkach mogą pozostawać pasożyty i odchody.
Po opróżnieniu budki możesz przepłukać jej wnętrze gorącą wodą i pozostawić je do całkowitego wyschnięcia. Nie stosuj silnych detergentów ani środków zapachowych. Przed ponownym zamknięciem sprawdź, czy w środku nie wystają wkręty, gwoździe lub drzazgi.
Najważniejsze są cztery zasady: właściwa średnica otworu, nieheblowane wnętrze, brak żerdzi oraz możliwość łatwego otwarcia budki po sezonie. Taka konstrukcja jest bezpieczniejsza dla sikorek i prostsza w utrzymaniu.



