Najprostszym sposobem na poprawę odbioru AM bez otwierania radia jest zewnętrzna antena pętlowa. Nie trzeba lutować jej do odbiornika – wystarczy ustawić radio obok pętli, a następnie dostroić kondensator i odbiornik.
Co jest potrzebne do budowy?
Do wykonania podstawowej konstrukcji przygotuj:
- Emaliowany drut miedziany do wykonania uzwojenia.
- Dwie drewniane listewki tworzące ramę w kształcie litery X, z bokiem o długości około 15 cali.
- Kondensator zmienny o zakresie 30–365 pF.
- Piłę ręczną, lutownicę, cynę oraz przyrządy do zamocowania listewek.
Pętla i kondensator tworzą obwód rezonansowy LC. Dzięki temu antenę można dostroić do częstotliwości wybranej stacji. Wbudowana w radio antena ferrytowa odbiera sygnał z pętli przez sprzężenie indukcyjne, więc nie potrzebujesz przewodu między anteną a odbiornikiem.
Jak zrobić antenę pętlową AM?
Wykonanie ramy i uzwojenia nie wymaga skomplikowanych narzędzi. Zachowaj możliwie równe odstępy między zwojami, ponieważ geometria cewki wpływa na zakres strojenia.
- Skrzyżuj dwie drewniane listewki tak, aby utworzyły stabilną ramę w kształcie litery X.
- Na końcach listewek wykonaj piłą szczeliny o głębokości około pół cala. Rozmieść je równomiernie po czterech stronach ramy, zachowując mniej więcej pół cala odstępu.
- Przeprowadź drut miedziany przez przygotowane szczeliny i nawiń go wokół zewnętrznej części ramy. Wykonaj łącznie 16 zwojów.
- Zostaw po obu stronach uzwojenia kilka centymetrów wolnego przewodu, aby można było podłączyć kondensator.
- Zamocuj kondensator zmienny na ramie i połącz jego zaciski z oboma końcami uzwojenia.
Przed lutowaniem usuń emalię z końcówek drutu. Izolacyjna warstwa emalii nie przewodzi prądu, dlatego nieoczyszczony przewód może sprawiać wrażenie połączonego, choć obwód pozostanie przerwany. Emalię można delikatnie zeskrobać nożem lub papierem ściernym, a następnie pocynować oczyszczone końcówki.
Parametry anteny
Poniższe wartości są punktem wyjścia dla prostej anteny przeznaczonej do fal średnich:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Liczba zwojów | 16 |
| Długość boku ramy | 15 cali |
| Zakres kondensatora zmiennego | 30–365 pF |
| Zakładany zakres odbioru | 550–1700 kHz |
Rzeczywiste granice strojenia mogą się nieco różnić. Wpływają na nie między innymi dokładne wymiary ramy, rozmieszczenie zwojów oraz pojemności pasożytnicze przewodów i połączeń. Większa liczba zwojów lub większa rama zwiększa indukcyjność, ale może przesunąć zakres pracy w stronę niższych częstotliwości.
Jak dostroić antenę do radia?
Ustaw radio obok anteny albo wewnątrz jej ramy. Antena nie musi być fizycznie podłączona do odbiornika. Jej pole magnetyczne sprzęga się z wbudowaną anteną ferrytową radia i przekazuje użyteczny sygnał bezprzewodowo.
Najłatwiej stroić układ w następującej kolejności:
- Włącz radio i wybierz częstotliwość interesującej stacji AM.
- Powoli obracaj pokrętło kondensatora anteny, aż sygnał stanie się wyraźniejszy.
- Następnie delikatnie dostrój radio, szukając najlepszego brzmienia i najmniejszego poziomu szumu.
- Obróć całą ramę i porównaj odbiór w kilku ustawieniach.
Obwód rezonansowy opisuje zależność f = 1/(2π√(LC)). W praktyce większa pojemność kondensatora obniża częstotliwość rezonansu, a mniejsza ją podwyższa. Nie musisz jednak wykonywać obliczeń – podczas odbioru wystarczy powoli regulować kondensator, a potem skorygować strojenie radia.
Antena pętlowa jest kierunkowa. Obrót ramy może wzmocnić sygnał stacji albo osłabić zakłócenia dochodzące z niepożądanego kierunku. W zaszumionym mieszkaniu najlepsze ustawienie nie zawsze daje najgłośniejszy dźwięk. Często korzystniejsze jest położenie, w którym mowa staje się bardziej czytelna, a trzaski i brum słabną.
Jeżeli po prawidłowym podłączeniu kondensatora i kilku próbach strojenia nie ma żadnej poprawy, przyczyną może być uszkodzenie odbiornika, silne zakłócenia lokalne albo niepewne połączenie z końcówkami uzwojenia.
Prosta antena, duża różnica
Zewnętrzna antena pętlowa AM pozwala poprawić odbiór słabszych stacji bez modyfikowania radia. Kilka listewek, emaliowany drut i kondensator zmienny wystarczą, aby zbudować układ zwiększający użyteczny sygnał i pomagający ograniczyć zakłócenia dzięki kierunkowości pętli.



