Najprostszym sposobem na poprawę odbioru AM bez otwierania radia jest zewnętrzna antena pętlowa. Nie trzeba lutować jej do odbiornika – wystarczy ustawić radio obok pętli, a następnie dostroić kondensator i odbiornik.

Co jest potrzebne do budowy?

Do wykonania podstawowej konstrukcji przygotuj:

  • Emaliowany drut miedziany do wykonania uzwojenia.
  • Dwie drewniane listewki tworzące ramę w kształcie litery X, z bokiem o długości około 15 cali.
  • Kondensator zmienny o zakresie 30–365 pF.
  • Piłę ręczną, lutownicę, cynę oraz przyrządy do zamocowania listewek.

Pętla i kondensator tworzą obwód rezonansowy LC. Dzięki temu antenę można dostroić do częstotliwości wybranej stacji. Wbudowana w radio antena ferrytowa odbiera sygnał z pętli przez sprzężenie indukcyjne, więc nie potrzebujesz przewodu między anteną a odbiornikiem.

Jak zrobić antenę pętlową AM?

Wykonanie ramy i uzwojenia nie wymaga skomplikowanych narzędzi. Zachowaj możliwie równe odstępy między zwojami, ponieważ geometria cewki wpływa na zakres strojenia.

  1. Skrzyżuj dwie drewniane listewki tak, aby utworzyły stabilną ramę w kształcie litery X.
  2. Na końcach listewek wykonaj piłą szczeliny o głębokości około pół cala. Rozmieść je równomiernie po czterech stronach ramy, zachowując mniej więcej pół cala odstępu.
  3. Przeprowadź drut miedziany przez przygotowane szczeliny i nawiń go wokół zewnętrznej części ramy. Wykonaj łącznie 16 zwojów.
  4. Zostaw po obu stronach uzwojenia kilka centymetrów wolnego przewodu, aby można było podłączyć kondensator.
  5. Zamocuj kondensator zmienny na ramie i połącz jego zaciski z oboma końcami uzwojenia.

Przed lutowaniem usuń emalię z końcówek drutu. Izolacyjna warstwa emalii nie przewodzi prądu, dlatego nieoczyszczony przewód może sprawiać wrażenie połączonego, choć obwód pozostanie przerwany. Emalię można delikatnie zeskrobać nożem lub papierem ściernym, a następnie pocynować oczyszczone końcówki.

Parametry anteny

Poniższe wartości są punktem wyjścia dla prostej anteny przeznaczonej do fal średnich:

Parametr Wartość
Liczba zwojów 16
Długość boku ramy 15 cali
Zakres kondensatora zmiennego 30–365 pF
Zakładany zakres odbioru 550–1700 kHz

Rzeczywiste granice strojenia mogą się nieco różnić. Wpływają na nie między innymi dokładne wymiary ramy, rozmieszczenie zwojów oraz pojemności pasożytnicze przewodów i połączeń. Większa liczba zwojów lub większa rama zwiększa indukcyjność, ale może przesunąć zakres pracy w stronę niższych częstotliwości.

Jak dostroić antenę do radia?

Ustaw radio obok anteny albo wewnątrz jej ramy. Antena nie musi być fizycznie podłączona do odbiornika. Jej pole magnetyczne sprzęga się z wbudowaną anteną ferrytową radia i przekazuje użyteczny sygnał bezprzewodowo.

Najłatwiej stroić układ w następującej kolejności:

  1. Włącz radio i wybierz częstotliwość interesującej stacji AM.
  2. Powoli obracaj pokrętło kondensatora anteny, aż sygnał stanie się wyraźniejszy.
  3. Następnie delikatnie dostrój radio, szukając najlepszego brzmienia i najmniejszego poziomu szumu.
  4. Obróć całą ramę i porównaj odbiór w kilku ustawieniach.

Obwód rezonansowy opisuje zależność f = 1/(2π√(LC)). W praktyce większa pojemność kondensatora obniża częstotliwość rezonansu, a mniejsza ją podwyższa. Nie musisz jednak wykonywać obliczeń – podczas odbioru wystarczy powoli regulować kondensator, a potem skorygować strojenie radia.

Antena pętlowa jest kierunkowa. Obrót ramy może wzmocnić sygnał stacji albo osłabić zakłócenia dochodzące z niepożądanego kierunku. W zaszumionym mieszkaniu najlepsze ustawienie nie zawsze daje najgłośniejszy dźwięk. Często korzystniejsze jest położenie, w którym mowa staje się bardziej czytelna, a trzaski i brum słabną.

Jeżeli po prawidłowym podłączeniu kondensatora i kilku próbach strojenia nie ma żadnej poprawy, przyczyną może być uszkodzenie odbiornika, silne zakłócenia lokalne albo niepewne połączenie z końcówkami uzwojenia.

Prosta antena, duża różnica

Zewnętrzna antena pętlowa AM pozwala poprawić odbiór słabszych stacji bez modyfikowania radia. Kilka listewek, emaliowany drut i kondensator zmienny wystarczą, aby zbudować układ zwiększający użyteczny sygnał i pomagający ograniczyć zakłócenia dzięki kierunkowości pętli.